Zaznacz stronę

François-Joseph Gossec (1734-1829) pochodził z walońskiej rodziny chłopskiej. W wieku sześciu lat został chórzystą w kolegiacie w Walcourt i odtąd jego życie miało być spędzone w kontekście muzycznym i artystycznym. Kolejnymi stacjami były Maubeuge, Antwerpia i wreszcie Paryż w 1751 roku. Tam zarabiał na życie jako skrzypek w prywatnej orkiestrze Alexandre’a Le Riche de La Pouplinières, zamożnego mecenasa sztuki, dzierżawcy podatków i propagatora oświecenia.

To tutaj Gossec poznał Johanna Stamitza, który wprowadził go do szkoły mannheimskiej. Było to zapewne decydujące spotkanie w jego życiu.

 

Komponował początkowo muzykę kameralną, a później ponad 50 symfonii i wiele symfonii koncertujących z udziałem różnorodnych instrumentów solowych. W wieku 25 lat napisał requiem zatytułowane Grand Messe des Morts, którego premiera odbyła się w Paryżu w 1760 r. i z dnia na dzień przyniosła mu sławę.

Wraz ze śmiercią La Pouplinière’a w grudniu 1762 r. Gossec stracił swojego najważniejszego zwolennika. Kierował teraz kilkoma kaplicami oraz orkiestrą Concert des Amateurs, która zajmowała się wykonywaniem utworów współczesnych i szybko zdobyła wielką sławę w całej Europie (po 11 latach przekazał dyrekcję Saint-Georges’owi).

 

Również Gossec został wciągnięty w ostre spory, które toczyły się przez dziesięciolecia o wyższość stylu francuskiego lub włoskiego w operze, i musiał boleśnie doświadczyć tego poprzez zmienne powodzenie własnej twórczości operowej. Wydaje się, że zawsze był w złym miejscu o złym czasie. Jego opery były bardzo dobrze przyjmowane przez publiczność, ale zawsze znajdował się ktoś inny – Grétry lub Gluck – kto mógł go prześcignąć.

 

Teraz Gossec przyjął kierownictwo ważnych Concerts spirituels, którym nadał nowy impet i które stały się integralną częścią życia kulturalnego. W tym czasie powstało również jego oratorium La Nativité, które zainspirowało wielu kolegów do napisania muzyki do tekstów Nowego Testamentu. Wreszcie, wykorzystał swoje talenty pedagogiczne jako dyrektor Académie de Musique i École de chant. Logiczne więc było, że w 1795 roku został jednym z inspektorów nowo założonego Conservatoire de Paris. A: entuzjastycznie nastawiony do idei Rewolucji Francuskiej, Gossec został oficjalnym kompozytorem i napisał wiele reprezentacyjnych utworów na uroczystości okresu rewolucji.

 

Gossec przeżył prawie całe stulecie. Urodził się w czasach, gdy Francja była jeszcze pod silnym wpływem baroku Rameau, a zmarł, gdy w salach koncertowych grano już muzykę Berlioza.

 

 

(A. W.)